Inzicht 6. Samen beslissen leer je als team

Een goed gesprek voeren is wat anders dan technisch het vak beoefenen. Samen beslissen verandert het vak; het gaat over gedrag (kennis, attitude, vaardigheden en sociale norm) aan de kant van de zorgverlener én van patiënten. Zie samen beslissen daarom als een kunst: Het coachen van de patiënt vraagt specifieke vaardigheden. Net als medische bekwaamheden, vraagt ook dit training en feedback, bijvoorbeeld met observaties en training on the job. Uiteindelijk gaat het om veranderingen op individueel niveau. Van elke zorgverlener. Van en voor elke patiënt. Maak, wanneer je samen beslissen implementeert, het verander – of leerproces niet alleen zakelijk en nuttig, maar ook aantrekkelijk, een feest om aan mee te doen. Het persoonlijk voordeel voor zorgverleners en het nut voor patiënten van samen beslissen biedt kansen: bijvoorbeeld meer structuur in het consult, beter contact met ‘de mens achter de patiënt’ en minder onzekerheid bij patiënten. Laat koplopers (zie inzicht 1) dit benoemen. Immers, pas als de verwachte opbrengst van leren of veranderen groter is dan het ingeschatte nadeel van de investering, dan ga je het te doen.

Tip: Benader samen beslissen als een sport van een team.

Elk individu is onderdeel van een team. Ook samen beslissen is teamsport. De kracht is dan ook om als individu te leren én met het gehele team. Verdeel taken en rollen op basis van kwaliteiten. Betrek ook de patiënt. De focus moet liggen op het bekwamen van de teamleden. Organiseer een proces waarin je faciliteert dat zorgverleners zichzelf meer kunnen toeleggen op het omarmen en toepassen van samen beslissen. Als je aan de slag gaat met samen beslissen met een team kun je beïnvloedende factoren opsporen en daar je aanpak op inrichten. Keuze-tools integreren in het zorgproces kan goed werken, maar de tool is geen doel. Sterker nog, als er te veel focus ligt op de implementatie van een tool, leidt het tot afvinkgedrag. Tegen een strak projectplan ontstaat vaak weerstand in de dagelijkse praktijk, waardoor je telkens moet uitleggen waarom het plan niet lineair verloopt. Wees daarentegen wel ambitieus (bijvoorbeeld ‘elke vakgroep gaat met samen beslissen bij minimaal één zorgproces aan de slag’), want ambitie en volume helpt bij implementatie.

<< bekijk alle inzichten