Inzicht 4. Niet zonder mij! Zorgverlener als partner van de patiënt.

It takes two to tango. Het is noodzakelijk om ook patiënten toe te rusten met goede informatie en voorbereiding. Patiënten zijn soms eerst afwachtend: ‘u hebt er toch voor gestudeerd’. Het is daarom van belang ook patiënten uit te nodigen om zich anders op te stellen in consulten. Dat is best lastig, aangezien het om hun eigen lijf en gezondheid gaat, zij zijn kwetsbaar door de ziekte en kunnen doorgaans niet dagelijks dit soort gesprekken ‘oefenen’. Dat geldt zeker voor mensen met lage gezondheidsvaardigheden. Patiënten denken al snel dat ‘ze lastig zijn’ en dat de zorgverlener weinig tijd heeft. Zorgprofessionals denken aan de andere kant vaak dat hun patiënten dit niet willen of kunnen. Informatie van patiëntenorganisaties en keuzetools (zoals keuzehulpen, de 3 goede vragen en consultkaarten) zijn zeer behulpzaam. Ook testen ziekenhuizen en patiëntenorganisaties cursussen voor patiënten, waarin vaardigheden van patiënten worden versterkt. Voor mensen met lage gezondheidsvaardigheden is het beter om te werken met gesprekken (en terug vragen), filmpjes, beeld in plaats van met schriftelijke materialen.

Tip: Trek vanaf het begin samen op met een patiëntenvertegenwoordiger, benut keuze-instrumenten & informatie van patiëntenorganisaties.

Het gaat er dus om dat de patiënt niet alleen wordt betrokken in het proces, maar dat, vanaf het begin, patiënt en zorgverlener het behandelproces samen invulling geven. Patiëntparticipatie vraagt wederzijds vertrouwen en de wil om samen te werken. Vervolgens is het nog een kwestie van een goede vorm van samenwerken vinden die past bij wat je wilt gaan doen: kies je bijvoorbeeld voor het consulteren van patiënten, voor advies of co-creatie. Het is van toegevoegde waarde dat patiënten een heel ander perspectief inbrengen. Die verschillende perspectieven maken het soms lastig om elkaar te begrijpen, maar zijn tegelijkertijd een hele mooie aanvulling op elkaar. Maak gebruik van de ervaring van patiënten, expertise en kanalen van beïnvloeding.

Vertrouwen in elkaar krijgen, begint al met het betrekken van de patiëntenorganisatie en/of cliëntenraad bij het vormgeven van het veranderproces. Dit vergroot de vanzelfsprekendheid en het succes van betrokkenheid van patiënten in de spreekkamer. Het ziekenhuis en patiëntenorganisatie moeten daarom bij het begin de visie al met elkaar delen. Als partners kun je samen de visie gaan realiseren en met vallen en opstaan tot steeds meer samen beslissen komen.

<< bekijk alle inzichten