Samen beslissen in de ziekenhuispraktijk

Samen beslissen in de ziekenhuispraktijk

Het hoe & waarom van het programma Beslist Samen!

Van maart 2016 tot en met augustus 2018 namen tien ziekenhuizen en twee umc’s deel aan het implementatieprogramma Beslist Samen! Met subsidie van het Zorginstituut Nederland (ZIN) trokken ziekenhuizen, umc’s en patiëntenorganisaties gezamenlijk op om de implementatie van samen beslissen te versnellen. De kennis en ervaringen werden ook met andere ziekenhuizen gedeeld via landelijke bijeenkomsten, nieuwsbrieven en een leerplein. Dit programma is opgezet omdat samen beslissen in theorie meerwaarde voor de patiënt heeft boven gebruikelijke manieren van communicatie. Maar dat ondanks dit feit en de beschikbaarheid van goede keuze-instrumenten, de toepassing in de praktijk lastig blijkt.

 

 

Inzicht door doen!

Het doel was om te leren over de implementatie van samen beslissen in de praktijk. Pippi Langkous’ motto bood hulp: Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan. Inzicht krijgen door het te doen dus. Gedurende het programma zijn deze inzichten verzameld. De zeven belangrijkste treft u hieronder aan:

Inzicht #1
Tip: Zet koplopers in de schijnwerpers en verbind.
Inzicht #2
Tip: Help zorgverleners uit te vinden wat samen beslissen (toch) anders maakt dan dat ze nu al doen.
Inzicht #3
Tip: Leg het accent op actie, benoem samen beslissen als pijler van het vak en train vaardigheden.
Inzicht #4
Tip: Trek vanaf het begin samen op met een patiëntenvertegenwoordiger, benut keuze-instrumenten & informatie van patiëntenorganisaties.
Inzicht #5
Tip: Richt meten en evalueren in als een interventie en koppel daarover veel positieve informatie terug.
Inzicht #6
Tip: Benader samen beslissen als een sport van een team.
Inzicht #7
Tip: Benut het feit dat samen beslissen toegevoegde waarde heeft, maar het werk ook gewoon leuker maakt.

Hoe we tot deze inzichten zijn gekomen

De ziekenhuizen ontwikkelden hun eigen plan van aanpak voor de implementatie, waarbij eerdere ervaringen en succesfactoren werden meegenomen. In de plannen werd bijvoorbeeld aangestuurd op actieve participatie van patiënten en clinici en een gebalanceerde veranderkundige aanpak van de implementatie. Er werd gevraagd na te denken over belemmerende en bevorderende factoren op het niveau van tools (bijvoorbeeld keuzehulpen & consultkaarten), patiënten & clinici (bijvoorbeeld training), de organisatie (bijvoorbeeld zorgpad, MDO, taakverdeling en invloed richtlijnen) en randvoorwaarden (bijvoorbeeld financiering).

Leren implementeren: Veel geleerd en nog een weg te gaan

Er is veel geleerd over implementeren. De 10 ziekenhuizen en 2 umc’s zijn aan de slag gegaan met eerst 24 zorgprocessen. Zij kwamen voortdurend samen om te reflecteren en slimmer te worden in het in beweging helpen brengen van de praktijk. Dit heeft geleid tot veel verbeteringen en tot uitbreiding van het aantal zorgprocessen naar 57 reeds tijdens het programma. Tegelijkertijd groeit het besef dat voor echt samen beslissen een diepgaande verandering nodig is: transformatie of zelfs transitie naar werkelijk gelijkwaardige interactie tussen zorgverleners en mensen met een aandoening.

Wij hopen dat u met de inzichten uit Beslist Samen! u voordeel kunt doen bij het implementeren van samen beslissen in uw instelling.

Stuurgroep Beslist Samen!

Patiëntenfederatie Nederland (PFN), Federatie Medisch Specialisten (FMS), Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN), Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), Samenwerkende Algemene Ziekenhuizen (SAZ), Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU), Samenwerkende Topklinische opleidingsZiekenhuizen (STZ), Zilveren Kruis , CZ groep (CZ).