Vijf vragen over het programma Beslist samen!

‘We maken van samen beslissen zo’n golf, dat iedereen meedoet’

 

Tien ziekenhuizen en twee umc’s voeren samen beslissen met het implementatieprogramma Beslist samen! versneld in. Projectleider Haske van Veenendaal is ervan overtuigd dat samen beslissen tussen patiënt en arts een beweging wordt die het zorgproces blijvend verandert. Tenminste als we het beslisproces verbeteren op de plaats van handeling: de spreekkamer. ‘We gaan bij elkaar in de spreekkamer kijken en geven daar feedback.’

1 Waarom is zo’n groot programma nodig?
‘De trend van regie en autonomie over ons leven landt nu ook in de gezondheidszorg. Peilingen laten zien dat patiënten willen meebeslissen over hun zorg. Ook steeds meer professionals willen vanuit ethisch perspectief patiënten keuzes bieden. Het gaat immers om hun lijf en leven.
Veel ziekenhuizen zijn al bezig met samen beslissen. We willen nu de omslag van innovatie naar ziekenhuisbrede invoering maken. Er is in de sector echt behoefte om gezamenlijk een deuk in een pakje boter te slaan. Bovendien zijn er meetbare positieve effecten op patiënttevredenheid en de relatie tussen arts en patiënt. Patiënten blijken ook minder spijt te hebben van een zelfgekozen behandeling. Met dit programma willen we kennis bundelen en van samen beslissen zo’n golf maken, dat iedereen wel mee moet doen.’

 

2 Wat vraagt samen beslissen van zorgverleners?
‘Zij gaan werken met het vier-stappenmodel voor gedeelde besluitvorming: vertellen dat er een keuze is; behandelopties voorleggen met voor- en nadelen; vragen naar angsten, zorgen, verwachtingen en wensen van de patiënt en zo tot een gezamenlijk besluit komen.
Zorgverleners krijgen een coachende in plaats van een sturende rol. Hiervoor moet je je eerst bewust worden dat je stuurt en dat loslaten, zodat de patiënt kan sturen. Qua vaardigheden is empathie en het uitnodigen van de patiënt om zich te laten zien en te vertellen over zijn leven de grootste omslag. Professionals vinden het vaak ingewikkeld om het leven van de patiënt ruimte te geven. Die kant kunnen zij ontwikkelen om echt samen met de patiënt te beslissen.’

 

Vier-stappenmodel

VIER-STAPPENMODEL

 

3 Hoe wil je bereiken dat dit praktijk wordt in de spreekkamer?
‘In de ziekenhuiszorg is door allerlei systemen het contact met de patiënt in de spreekkamer niet altijd meer het centrale uitgangpunt. Aandacht voor de patiënt én de professional komt met dit project weer centraal te staan: zij bepalen samen in de relatie wat kwaliteit is. In onze implementatiemethode zetten we dat in de schijnwerpers. We gaan bijvoorbeeld bij elkaar in de spreekkamer kijken en daar feedback geven. Zo help je elkaar om het beter te doen. Ook direct feedback vragen aan de patiënt hoort daarbij. Een gesprek met enkele patiënten is zoveel leerzamer dan een gemiddeld cijfer uit een uitgebreide enquête. Hou het in de spreekkamer, ervaar daar successen en belicht dat.’

 

4 Hoe zijn patiënten betrokken?
‘Dit project kan niet zonder patiëntenparticipatie. Dan zouden we het principe van samen beslissen verloochenen. Patiëntenfederatie Nederland zit in de stuurgroep en patiëntenorganisaties zijn betrokken bij het ontwikkelen van bijvoorbeeld keuzehulpen en consultkaarten. Ook de twaalf ziekenhuizen hebben de opdracht om patiënten te betrekken, via panels of focusgroepen, en patiëntenorganisaties. Er zit veel deskundigheid bij patiënten. Zij kunnen meedenken vanuit het patiëntperspectief en weten veel over een aandoening. Zo heeft Borstkankervereniging Nederland soms kennis over late gevolgen van behandelingen waar chirurgen baat bij hebben.’

 

5 Er zijn zoveel dingen die beter moeten in de zorg. Hoe zet je dit op de kaart?
‘We hopen projectleiders, managers en zorgprofessionals van binnenuit te motiveren. Sommige artsen zitten twaalf keer per dag met patiënten in de spreekkamer, dertig jaar lang. Dan moet het zinvol én interessant blijven, als professional én mens. Samen beslissen maakt het gesprek met de patiënt zoveel leuker en zinvoller. Misschien niet altijd makkelijker, want elke patiënt is anders. Maar ik ben ervan overtuigd dat professionals hier energie van krijgen. Daar zijn inmiddels genoeg voorbeelden van!’

 

 


 

 

Beslist samen! in het kort

Het programma Beslist samen! wil samen beslissen versneld implementeren in tien algemene ziekenhuizen en twee umc’s. De ontwikkelde kennis wordt met alle ziekenhuizen gedeeld via bijeenkomsten, een Leerplein en artikelen via deze nieuwsbrief.

 

Partners: Het programma Beslist samen! wordt begeleid door een samenwerkingsverband van Patiëntenfederatie Nederland (PFN), Federatie Medisch Specialisten (FMS), Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN), Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), Samenwerkende Algemene Ziekenhuizen (SAZ), Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU), Samenwerkende Topklinische opleidingsZiekenhuizen (STZ), Zilveren Kruis en CZ groep (CZ).

 

Periode: Vanaf maart 2017 tot april 2018

 

Lees meer over het programma Beslist samen!
Meld u hier aan voor het Leerplein Beslist samen!