Time-out-gesprek geeft mensen met borstkanker lucht

Borstkankervereniging Nederland (BVN) dacht vanuit het patiëntenperspectief met zes ziekenhuizen in de regio Utrecht mee over betere toepassing van samen beslissen. Onderdeel hiervan is het invoeren van een of meer extra gesprek(ken), een time-out-gesprek, dat ruimte biedt om bewust te kiezen voor een passende behandeling.

 

‘Het is heel dubbel. Als je hoort dat je borstkanker hebt, wil je het zo snel mogelijk uit je lichaam laten halen, maar in je hoofd gebeurt zoveel dat je meer tijd zou willen hebben om dat te verwerken voor je de behandelingen in rolt’, zo luidt een reactie op B-Force, het digitale platform waar BVN haar achterban raadpleegt. Een veel voorkomende ervaring, volgens Maaike Schuurman, projectleider Eigen regie en Samen beslissen bij BVN. ‘Als je hoort dat je borstkanker hebt, kom je in een emotionele achtbaan terecht. Tegelijkertijd moet je nadenken over zaken waar je niet mee geconfronteerd wilt worden en keuzes hoe nu verder.’

Bedenktijd
Een bekend voorbeeld is de keuze tussen een borstsparende operatie of een borstamputatie. Na een borstsparende operatie volgt vrijwel altijd bestraling, met een risico op late gevolgen. Dat moet meegewogen worden bij het maken van de keuze. Schuurman: ‘Tegenwoordig is het ook steeds vaker een optie om te starten met chemotherapie voordat de tumor operatief wordt verwijderd. Dat heeft voor- en nadelen. En bij een operatie wordt vaak een directe borstreconstructie aangeboden. De behandeling wordt steeds meer maatwerk. Dat vraagt om een individuele beslissing en de nodige bedenktijd.’ Het time-out-gesprek biedt patiënten die ruimte en voorkomt een beslissing onder tijdsdruk. Na het gesprek over de diagnose volgt een apart gesprek over de mogelijke behandelopties en zo nodig nog een derde gesprek waarin de arts en patiënt samen beslissen.

 

Dialoog
Schuurman benadrukt dat het succes van dit extra gesprek staat of valt met de inhoud en wijze waarop het gesprek wordt gevoerd. Het leven van de patiënt moet daarin het uitgangspunt zijn. ‘Wat is voor hem of haar kwaliteit van leven, wat doet iemand graag, is er een kinderwens…? Het is aan de zorgverleners om patiënten uit te nodigen dit te delen. Door bepaalde behandelingen kun je bijvoorbeeld last krijgen van je handen en voeten, waardoor je misschien niet meer met je hond kunt wandelen. Als dat juist belangrijk is in je leven, is het goed om dit mogelijke gevolg met elkaar te bespreken. Het is van belang dat de patiënt de impact van de behandeling op het dagelijks leven begrijpt voordat er wordt gekozen voor een behandeling. Je kunt het proces nog zo goed inrichten, maar het gaat vooral om het goede gesprek in de spreekkamer.’
In de zes ziekenhuizen is daar dan ook veel aandacht naar uitgegaan. Er zijn geluidsopnames in de spreekkamer gemaakt en er is geanalyseerd in hoeverre samen beslissen goed werd toegepast. Zorgverleners zijn op basis daarvan getraind.

 

 

Eye-opener
Annemiek Doeksen, borstkankerchirurg in St. Antonius Ziekenhuis Utrecht is blij met de extra beslisruimte die ze patiënten nu kan bieden. ‘Het is echt een eye-opener om te ervaren wat een onverwachte mogelijkheden deze werkwijze oplevert. Het geeft patiënten lucht als ze weten dat er goede behandelmogelijkheden zijn én dat ze tijd hebben om daarover na te denken. Bij het tweede gesprek hebben patiënten het slechte nieuws enigszins verwerkt, waardoor de informatie over de verschillende behandeling beter overkomt. Ik heb nog niet meegemaakt dat patiënten zeggen ‘beslist u maar’.’  

 


 

‘Een borstsparende operatie paste beter bij mij’
‘Toen ik hoorde dat ik borstkanker had, wilde ik een borstamputatie’, vertelt Lory. ‘Dokter Doeksen lichtte mij ook in over goede andere mogelijkheden, zoals een borstsparende operatie. Ze nam de tijd om mij dat goed uit te leggen en ik kon daar rustig over nadenken. Er volgde nog een gesprek.
Ik ben in de 40 en wil er graag goed uitzien voor mijzelf en mijn vriend. Omdat ik een tumor had van 3,8 cm en cup F had, was ik bang dat mijn borsten ongelijk zouden worden. Samen besloten we in het tweede gesprek tot een borstsparende operatie in combinatie met een borstverkleining.
De dokter nam de tijd voor mij en beantwoordde al mijn vragen. Het is fijn om te merken dat een arts met je meeleeft en vraagt wat je belangrijk vindt. Na dat gesprek wist ik direct dat deze operatie beter bij mij paste. In één operatie is de tumor weggehaald en zijn mijn borsten verkleind. Ik ben heel blij met het resultaat.’

Voor meer informatie en materialen: www.borstkanker.nl/time-out