Ronald Brands: ‘Als belangenorganisatie benadrukken we hoe belangrijk dit recht is’

Op 1 januari 2020 werd samen beslissen verankerd in de Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst (WGBO). Wat betekent dit een jaar later voor de praktijk? Ronald Brands, jurist/ belangenbehartiger Hiv Vereniging, reageert op deze vraag.    

‘Het is goed dat samen beslissen nu ook wettelijk is verankerd. Het betekent dat patiënten hierop aanspraak kunnen maken én dat zorgverlener en patiënt gelijkwaardige partners zijn in een behandeltraject. Dit nieuwe recht helpt patiënten om vragen te stellen over de meerwaarde van een behandeling, over de risico’s ervan en dat zij bijvoorbeeld om bedenktijd kunnen vragen. Op zijn beurt is de zorgverlener verplicht om alles uit de kast te halen.
Samen beslissen is een contract geworden. De patiënt heeft begrepen wat mogelijk is, je maakt samen een keuze en beide partijen gaan daarmee akkoord. Daar kun je dan ook op terugvallen.

Maar aan een dode regel in een wet hebben we niets. Als organisaties van patiënten en artsen moeten we zorgen dat samen beslissen betekenis krijgt in de praktijk. Zo is het belangrijk dat onze achterban weet dat hun zorgverlener hen moet informeren over de verschillende behandelingen, ook eventueel bij een andere zorgverlener, en dat je samen over een behandeling beslist.

Door ruchtbaarheid te geven aan dit recht kunnen patiënten hun rol actief oppakken. Daarom hebben we sinds de voorbereiding van deze toevoeging in de WGBO onze achterban hier al bewust via verschillende blogs over geïnformeerd.
We blijven onze achterban hierover informeren en betrekken dit nu op nieuwe vragen en situaties, zoals de coronavaccinatie en zorg op afstand. We benadrukken dat je kritische vragen mag stellen, en kunt aangeven wanneer je nog niet snapt wat een behandeling je gaat brengen. Op basis van deze nieuwe wetsregel kan de patiënt ook vragen om taalbarrières te overbruggen, met een tolk of eenvoudiger taal.
De wettelijke plicht én bekendheid hierover bevorderen dat samen beslissen een vast onderdeel is van ieder consult. Het is zelfs een voorwaarde. Daar worden de zorgverlening en het wederzijds vertrouwen tussen zorgverlener en patiënt alleen maar beter van. Dus blijf als belangenorganisatie het recht van samen beslissen benadrukken en toets met regelmaat bij je achterban de werking ervan in de praktijk.’