Nieuwe keuzehulpen geven inzicht in leven patiënten

Patiënten beantwoorden in vernieuwde keuzehulpen voor liesbeuk en galsteenlijden nu ook vragen over hoe zij hun aandoening ervaren in het dagelijks leven. Ziekenhuis Tjongerschans in Heerenveen ging direct met de verrijkte keuzehulpen voor liesbreuk- en galsteenlijden aan de slag. Deze keuzehulpen geven meer inzicht in de situatie van de patiënt, is de ervaring van chirurg Pieter Lubbert. ‘Dat maakt samen beslissen vanzelfsprekender.’

‘We zijn in juni met deze nieuwe keuzehulpen voor patiënten met liesbreuk- en galsteenlijden gestart’, vertelt Lubbert. ‘Daarin krijgen patiënten niet alleen informatie over de verschillende behandelmethoden en de resultaten daarvan. Ze geven ook aan hoe ze klachten ervaren in hun dagelijks leven en wat dat voor hen betekent.’

Slim combineren
De verrijkte keuzehulpen zijn ontwikkeld door PATIENT+ (ontwikkelaar van keuzehulpen) in samenwerking met dertien ziekenhuizen en Patiëntenfederatie Nederland, met subsidie van Zorginstituut Nederland. Daarbij werd dankbaar gebruikgemaakt van PROMs, gevalideerde vragenlijsten die in kaart brengen hoe patiënten hun aandoening ervaren. De vragen over liesbreuk- en galsteenlijden gaan bijvoorbeeld over hoe vaak de patiënt pijn heeft en waarin hem dat belemmert.

‘Zo benutten we PROMs direct voor het gesprek in de spreekkamer en plukt de patiënt hier zelf de vruchten van’, zegt projectleider Mirjam van Haskera, van Ziekenhuis Tjongerschans. ‘Het is bovendien efficiënt om op deze manier PROMs en keuzehulpen te combineren.’

Ondersteuning voor arts en patiënt
Lubbert ervaart de keuzehulp als ondersteuning om samen te beslissen, voor hemzelf en de patiënt. Een operatie is voor hem en zijn collega’s zeker niet meer de enige optie. ‘Deze keuzehulp maakt het gemakkelijker om samen te beslissen. Het hangt niet meer alleen van mij als arts af. De patiënt weet zo meer van de behandeling én wij weten beter hoe de patiënt erin staat. Hoe hij zijn klachten ervaart, en over zijn houding en gevoel bij een behandeling. Daarop kunnen we in het gesprek voortborduren.’ Ook patiënten zijn positief, zo blijkt uit een eerste analyse. Ruim 75% beveelt het gebruik van de keuzehulp aan.
In de praktijk lijkt samen beslissen in Heerenveen te leiden tot andere keuzes. Lubbert: ‘We plannen in ieder geval niet meer direct na het eerste consult de afspraak over de operatie en de narcose, omdat een groeiend aantal patiënten wil afwachten.’

Toekomstmuziek
PATIËNT+ wil in de toekomst de keuzehulpen verder optimaliseren met voorspellende uitkomstinformatie op basis van PROMs. Haskera en Lubbert willen ook graag zoveel mogelijk data combineren. Want hoe mooi zou het zijn om ook de uitkomsten van PROMs na de behandeling in keuzehulpen te verwerken. ‘Maar we zitten nu nog volop in de ontwikkeling en implementatie van PROMs in onze zorgpaden. Daarbij moeten we meer afwegingen maken. Het voorspellen van uitkomsten op maat is nog toekomstmuziek.’

———————————————————————————————————————————————————————-

PROMs (Patient Reported Outcome Measures) meten uitkomsten van de zorg vanuit het perspectief van de patiënt. Meestal zijn het vragenlijsten waarmee de patiënt de kwaliteit van leven of het niveau van zijn functioneren aangeeft. De meting aan het begin geeft inzicht in de invloed van een aandoening op het leven van de patiënt en hoe hij dat ervaart. PROMs die gedurende het zorgproces worden ingevuld, gaan over uitkomsten van de behandeling.