Ingrijpende beslissing vraagt persoonlijk gesprek

Tijdens de coronacrisis belden huisartsen of assistenten in een aantal regio’s kwetsbare patiënten over behandelbeslissingen bij covid-19, bijvoorbeeld over wel of geen IC-opname. De ANBO signaleerde dat ouderen zich hierdoor overvallen voelden. ‘Bij doorvragen bleek echter dat de meeste mensen een persoonlijk gesprek met hun huisarts hierover wel zinvol zouden vinden’, aldus Atie Schipaanboord van de ANBO.

De ANBO opende in maart een telefoonlijn voor alle ouderen in Nederland, toen Nederland vanwege corona ‘op slot ging’. ‘We hebben veel vragen kunnen beantwoorden en problemen gesignaleerd. Zo kregen we tientallen telefoontjes van ouderen die gebeld waren door hun huisarts of de praktijkassistente over hun wensen bij mogelijke ingrijpende behandelingen bij covid-19. Mensen waren verontrust en verbijsterd en begrepen soms niet wat een besluit nu betekende voor een eventuele latere behandeling. Konden ze daar dan bijvoorbeeld nog op terugkomen?’

Zinvol
Naar aanleiding van berichten hierover in de pers werd de belactie al snel gestaakt. Toch hoopt Schipaanboord dat huisartsen het gesprek met kwetsbare patiënten aangaan over lastige dilemma’s bij de behandeling van covid-19. ‘De meeste mensen die wij spraken vinden een gesprek hierover met hun huisarts en naasten wel degelijk zinvol. Maar een ingrijpende beslissing over wel of niet behandelen vraagt om een gepland persoonlijk gesprek, waarop de patiënt zich kan voorbereiden.’
Jan-Willem Mulder (Patiëntenfederatie Nederland) beaamt dat een dergelijke beslissing een zorgvuldige benadering vraagt. ‘Bereid mensen voor op dit gesprek door het aan te kondigen. Dan kunnen zij hier met hun naasten over praten, en nadenken over lastige dilemma’s als wel of geen ic-opname en hun vragen stellen.’

Leidraad
Daarnaast wijst Mulder op de leidraad voor gesprekken over keuzes voor het levenseinde, die artsen- en patiëntenorganisaties al eerder uitbrachten in de vorm van een e-book. ‘De gespreksstappen die daarin staan, kun je ook bij covid-19 toepassen. Op dit moment verkeren we nog in een luwte, gebruik deze tijd om met kwetsbare patiënten te praten over hun wensen en bereid hen goed voor op een besluit over bijvoorbeeld beademing en een ic-opname. Informeer mensen over risico’s en beslis samen met hen.’

Op deze wijze ondersteunen ANBO en Patiëntenfederatie een zorgvuldig en tijdig gesprek tussen huisarts en patiënt over behandelwensen en -grenzen. Patiënten kunnen ook zelf het initiatief nemen.  Schipaanboord: ‘We moedigen ouderen aan om na te denken over welke behandeling ze nog wel willen en wat niet meer. En hierover met hun naasten en huisarts te spreken. In september organiseren we hierover ook een webinar voor onze leden.’

——————————————————————————————————————————
Een leidraad voor het gesprek vindt u in: