Consultkaart geeft nierpatiënten houvast

De verpleegkundigen van de polikliniek predialyse van het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ) kijken samen met patiënten welke nierfunctievervangende behandeling het beste bij hen past. Daarbij maken ze dankbaar gebruik van consultkaarten. ‘In het gesprek komt er heel veel op patiënten af. De consultkaart is een overzichtelijke samenvatting van de verschillende behandelingen. Dat geeft houvast’, stelt verpleegkundige Gertie Rutten van de poli predialyse.

Wanneer de nierfunctie van patiënten lager is dan 12%, komen zij in aanmerking voor een nierfunctievervangende behandeling: transplantatie, hemodialyse (thuis of in het ziekenhuis), of buikspoeling (thuis). Daarnaast kan een patiënt van behandeling afzien. ‘De behandelingen zijn levensverlengend en levenslang nodig, waardoor de impact op de kwaliteit van leven groot is.

Zo moet een patiënt voor een hemodialyse in het ziekenhuis drie keer per week op pad. De dialyse kost per keer drie uur, exclusief reistijd. Je krijgt er dus in feite een parttime baan bij’, licht Rutten toe. Een buikvliesspoeling kunnen patiënten zelfstandig thuis uitvoeren, maar ook dat heeft invloed op de dagindeling en vraagt de nodige handigheid.

Keuzeproces
De afdeling predialyse begeleidt patiënten met een nierfunctie lager dan 20% bij dit moeilijke keuzeproces, waarbij de predialyse-verpleegkundigen een hoofdrol vervullen. Na het consult van de nefroloog en een huisbezoek van de medisch maatschappelijk werker volgt een gesprek van 1,5 uur met een verpleegkundige. Rutten: ‘De consultkaart krijgen patiënten al mee van de nefroloog en soms hebben patiënten zelf nog allerlei informatie opgezocht. Wij gaan in op vragen van de patiënt en verdiepen ons in zijn leven. Werkt iemand, hoe ziet zijn daginvulling eruit en wil de patiënt de behandeling thuis meer in eigen handen hebben? Op basis van die persoonlijke informatie bespreken we de verschillende behandelingen op de consultkaart. Daarnaast besteden we aandacht aan leefstijlinterventies die kunnen bijdragen aan het optimaliseren van de conditie en nierfunctie.’

Verpleegkundige als coach
Enkele weken later volgt een tweede gesprek met de verpleegkundige, waarin zij met de patiënt tot een behandelvoorkeur komt, die de betrokken professionals vervolgens in het MDO bespreken. ‘Wij coachen de patiënt in dit moeilijke beslisproces en kijken echt vanuit zijn oogpunt mee naar welke behandeling het beste past. Dat is zeer waardevol. Het betekent optimale kwaliteit van leven en patiënten staan zelf echt achter de behandeling, waardoor therapietrouw en daarmee het behandelresultaat toeneemt.’

Onmisbaar hulpmiddel
Rutten vindt de consultkaart daarbij een onmisbaar hulpmiddel. ‘We gebruiken de consultkaart al drie jaar. Daarvoor had mijn collega zelf al een soortgelijk overzicht met alle behandelingen gemaakt. Op één A4’tje staan alle behandelingen met de voor- en nadelen. Voor ons is het een nuttige ondersteuning bij het gesprek en voor patiënten is het een goede samenvatting van alles wat ze hebben gehoord. De meesten vinden dat zinvol bij het nemen van hun beslissing.’
Daarbij benadrukt Rutten dat een keuzehulp of consultkaart het gesprek nooit kan vervangen. ‘In het gesprek gaan we in op persoonlijke obstakels en wensen en kijken we naar het leven van de patiënt. Dat is echt maatwerk. We helpen mensen om te komen tot een eigen weloverwogen keuze, die we in een latere fase altijd weer kunnen bijstellen.’

De werkwijze van de polikliniek past binnen de ambitie van CWZ om patiënten optimaal bij hun zorg te betrekken en regie te geven. Samen beslissen is één van de programmalijnen van CWZ.

——————————————————————————————————————————–
Er zijn twee consultkaarten voor blijvende nierschade:

Daarnaast staan op deze site meer consultkaarten over behandelingen van andere aandoeningen.